Par Marie Bossan
28-05-2026
Een derde van de geïnfecteerde kinderen en volwassenen merkt niets van de ziekte, maar kan wel anderen besmetten. Het virus (een RNA (Ribo nucleic acid (Ribonucleïnezuur))-virus) gaat zo gemakkelijk over van de ene op de andere persoon, dat elk ziektegeval in een volledige vatbare populatie kan leiden tot 4-7 nieuwe besmettingen. Het bofvirus verspreidt zich door hoesten, via druppeltjes uit bof neus- en keelholte. Als je kind volledig is ingeënt, is de kans klein dat hij erg ziek wordt na contact met een kind dat bof heeft.
Voelt een volwassene met de bof zich goed? Ouders kunnen dan letten op klachten van de bof bij hun kind. Toen ging het vooral om studenten die wel gevaccineerd waren. Tussen 2009 en 2013 was er ook een toename van de bof. Van 2007 tot 2009 was er een grote epidemie onder kinderen die vanwege hun geloof niet gevaccineerd waren.
Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts. Medische informatieDeze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Hierdoor kan bepaalde informatie verouderd zijn. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies.
Bij ongeveer 4 tot 10 van de 1000 patiënten zorgt de bof voor hersenontsteking. Het is een besmettelijke ziekte, waarbij de speekselklier bij het oor ontstoken is. Bof, of parotitis epidemica, was van 16 juni 2012 tot 31 oktober 2013 een tijdelijk meldingsplichtige infectieziekte. Ben je nooit gevaccineerd of kreeg je maar één dosis, en heb je bof nog nooit doorgemaakt? Kinderen kunnen ook via de huisarts of kinderarts worden gevaccineerd. Andere zeldzame complicaties zijn nierfunctiestoornissen of ontstekingen van de alvleesklier, schildklier of hart.
Als je in de eerste drie maanden van je zwangerschap bof krijgt, moet je meteen contact opnemen met je huisarts en je verloskundige. Bij bof wordt de zwelling in de wang na een week minder. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij hoesten, niezen of praten. Daardoor komt de ziekte in ons land niet veel meer voor. Als gevolg van de ziekte is ze doof geworden aan haar linkeroor.
De huisarts kan verder onderzoek doen en eventueel pijnstillers geven tegen de pijn. Een zwangere vrouw kan zich niet alsnog laten inenten tegen bof, omdat het vaccin levend, verzwakt virus bevat. Omdat je dan nog niets aan je kind merkt, kun je de besmetting van anderen niet voorkomen. Hierdoor ontstaat bij een ontsteking een dikke ‘hamsterwang’. Bof zorgt meestal voor een ontsteking van de speekselklier bij het oor. Na een inenting heb je nog een kleine kans om bof te krijgen, de kans op ernstige gevolgen is dan minimaal.
De vaccinatie geeft bij veel mensen een minder goede immuunrespons dan de natuurlijke bofinfectie, maar is meer dan voldoende om epidemieën te voorkomen met alle nadelen die daar bij horen. De bof kwam veel als kinderziekte in Nederland voor totdat in 1987 het BMR-vaccin (bof, mazelen en rodehond) werd geïntroduceerd. De ziekte wordt overgedragen via de lucht of speeksel en heeft een incubatietijd van 14 tot 21 dagen. BehandelingGele koorts is een tropische infectieziekte die verspreid kan worden onder mensen door muggen die met het gelekoortsvirus zijn ge�…
Vóór de invoering van vaccinaties kreeg bijna elk kind bof. Actuele cijfers over bof zijn te vinden op de RIVM-website. In 2021 werd er slechts één geval van bof gemeld en in 2022 werden er 7 gevallen van bof gemeld. Vanaf 2014 t/m 2020 werden er jaarlijks onder de 100 meldingen van bof gerapporteerd, behalve in 2019 toen er sprake was van verschillende introducties van bof leidend tot meerdere clusters van in totaal 131 meldingen van bof. Het betrof voornamelijk ongevaccineerde personen in regio’s met een lage vaccinatiegraad.
Complicaties komen vaker voor bij ongevaccineerde patiënten. Kenmerkend voor bof is de ontsteking van de oorspeekselklieren (parotitis), veelal dubbelzijdig. Op deze pagina vind je informatie over onder andere het klinisch beeld en de diagnostiek van bof.
Dan kan het 2 tot 3 weken duren voordat u ziek wordt. Er bestaat geen specifieke behandeling tegen bof. Baby’s van 6 tot 12 maanden kunnen vervroegd worden gevaccineerd met het MBR-vaccin, indien ze op vakantie gaan naar een land met een mazelenuitbraak.
Bof kan soms ernstige complicaties veroorzaken, zoals doofheid of een hersenvliesontsteking. Tweemaal gevaccineerde patiënten rapporteren minder complicaties dan ongevaccineerde patiënten en vereisen ook minder vaak een opname in het ziekenhuis ( Sane et al., 2014 Sane, J, Gouma, S, Hahné, S.J.M., Swaan, C, van Binnendijk, R.S., Koopmans, M. P. G., de Melker, H.E., Epidemic of Mumps among Vaccinated Persons, the Netherlands, 2009–2012 (2014) ). Na de introductie daalde het aantal ziektegevallen door bof tot onder de 50 per jaar. Bij kleine kinderen met bof is er een kleine kans, ongeveer 4 tot 10 van de 1000 patiënten, op een hersenvliesontsteking. De bof (parotitis epidemica) is een heel besmettelijke virusziekte die wordt veroorzaakt door het bofvirus. Op deze pagina vind je informatie over de infectieziekte bof.
De zwelling van de parotis is maximaal na 2 à 3 dagen, en verdwijnt binnen een week, evenals de overige symptomen. Heel soms word je ernstiger ziek en krijg je een hersenontsteking. In 2020 was vanaf april een sterke daling van het aantal bofpatiënten te zien.
Vous avez une question ?
